کتاب حاجی بابای اصفهانی کد k22211

نویسنده یا مترجم؟
جیمز موریه نویسنده‌ی کتاب،‌ در دوران حکومت فتحعلی شاه قاجار با ماموریت سیاسی از طرف دولت انگلستان به ایران سفر کرد. او در مقدمه‌ی کتابش نوشته است که این اثر که شرح زندگی یک ایرانی است، به دست او سپرده شده و او تنها آن را به زبان انگلیسی ترجمه کرده است. این کتاب که در سال 1824 در لندن منتشر شد، به عقیده‌ی برخی، نوشته‌ی خود اوست. جیمز موریه در 1780 میلادی در شهر ازمیر از توابع امپراتوری عثمانی به دنیا آمد و همان جا زبان‌های ترکی و فارسی را آموخت. موریه چند بار با پست‌ها و ماموریت‌های رسمی از طرف دولت انگیس به ایران سفر کرد که مهم‌ترین آن‌ها وزیر مختاری بریتانیا در ایران بود.

از اصفهان تا لندن
گفته می‌شود جیمز موریه پس از بازگشت به انگلستان و با توجه به شناختی که از منش مردم و جوامع شرقی پیدا کرده بود، چندین کتاب نوشت که مهم‌ترین آن‌ها سرگذشت حاجی بابا اصفهانی است. این کتاب که هم‌چنان تردیدهایی درباره‌ی نویسنده‌ی اصلی آن وجود دارد، نخستین بار توسط میرزا حبیب اصفهانی به فارسی ترجمه شد. چهار سال پس از انتشار این کتاب، جیمز موریه کتاب «سرگذشت حاجی بابا در لندن» را منتشر کرد که به نوعی جلد دوم سرگذشت حاجی بابا در اصفهان است.

از دلاکی تا ملاکی!
حاجی بابا اصفهانی دلاک‌زاده‌ایست ادب آموخته، از اهالی شهر اصفهان که در جوانی به خدمت تاجری ترک در می‌آید. او پس از ماجراهایی طولانی و عجیب، به دربار قاجار راه پیدا می‌کند و در خلال شرح سرگذشت خود، گزارشی از فساد اداری این دوره از حکومت قاجاریان ارائه می‌کند. حاجی بابا فردی عادی‌ست که بیشتر از هم‌نوعان و هم‌صنفان خود به کسب دانش و آگاهی پرداخته و از این جهت، خود را متمایز کرده است. او در مسیر زندگی‌اش گرفتار دزدان و راه‌زنان شده و از روی اجبار با آنان هم‌دستی کرده است؛ پیش مردی شیاد طبابت آموخته و با گستاخی به معالجه‌ی بیماران پرداخته است و سر انجام پس از فراز و نشیب‌های بسیار، به مقامی عالی در دربار قاجار رسیده است.

مترجمی ادیب
میرزا حبیب اصفهانی که خود ادیب و روشنفکر و از پیشگامان تدوین دستور زبان امروزی بود، در ترجمه‌ی کتاب هنر و ظرافتی خاص به کار برده است. سراسر اثر با اشعار مناسب از استادان سخن فارسی و خود مترجم و هم‌چنین آیات، احادیث، امثال و اصطلاحات همراه شده که به گیرایی و شیوایی متن افزوده است.

نشر صوتی آوانامه با همکاری موسسه انتشارات نگاه، کتاب سرگذشت حاجی بابا اصفهانی اثر جیمز موریه را با ترجمه‌ی میرزا حبیب اصفهانی و صدای امید تقوی تولید و منتشر کرده است.